ŞEFKATİN KATİLİ

İnsan doğası, çelişkilerle örülü bir ağdır; ancak bazı çelişkiler yıkıcıdır. Son

dönemde popüler psikolojinin ve "kişisel gelişim" maskeli zehirli tavsiyelerin

empoze ettiği en büyük yanılgılardan biri, merhametin tutkuyla

harmanlanabileceği inancıdır. Oysa "Merhamet duyduğuna tutku

besleyemezsin" önermesi, duygusal zekanın temel bir yasasıdır. Bu yasayı

reddetmek, hem kendine hem de karşındakine yapabileceğin en büyük

kötülüktür.

Merhamet, Hiyerarşinin Sefaletidir

Merhamet, özünde bir eşitsizlik zemini barındırır. Merhamet duyan kişi, durumu

"yukarıdan" değerlendirir; merhamet gören kişi ise konum olarak "aşağıdadır".

Birine acıdığınızda, onun acizliğini, eksikliğini veya kırılmışlığını tescil etmiş

olursunuz.

Tutku ise tam tersine bir eşleşme, bir çekim ve karşılıklılık arayışıdır. Tutku,

dengelerin eşitlendiği bir ateşle beslenir. Oysa merhamet, o ateşi ilk dokunuşta

söndüren bir buz kütlesidir. Birine karşı şefkat beslediğiniz o an, ona olan

arzunuzun ve hayranlığınızın tabutuna çivi çakarsınız. Çünkü tutku,

kusursuzlukla veya güçle kurulan bir bağ değildir; tutku, karşı tarafın

potansiyeline duyulan bir açlıktır.

Yaraları Sarmak vs. Yaraya Tapınmak

"Çiftler birbirinin yaralarını sarar, bu hayatın gerçeğidir" önermesi, doğru

ama tehlikeli bir sınırdır. Evet, bir ilişki ortak bir iyileşme alanı olabilir; ancak

yarayı sarmak ile yaraya tutku duymak arasında uçurum vardır.

Pek çok çift, partnerinin kırılganlığını bir sevgi nesnesi haline getirerek bu

tuzağa düşer. Eğer bir partner, diğerinin sadece yaralı halinden besleniyorsa,

bu artık bir aşk değil, bir yaralı iyileştirme ritüelidir. Tutku, partnerinizin

yarasına değil, o yaranın altındaki cevhere, ayağa kalkma iradesine ve hayata

tutunma biçimine duyulur. Yarayı sarmak şefkatin işidir; ancak o yarayı bir

kimlik haline getirip ona tapınmak, tutkunun celladıdır.

Destek ve Tutku Arasındaki İnce Çizgi: "Eşitlikçi Destek"

Peki, destek olmak ile tutkuyu nasıl dengede tutacağız? Cevap, kurtarıcı değil,

yol arkadaşı olmaktan geçer.

Destek, acımak değildir: Destek, partnerinizin acizliğine "ah vah" etmek değil;

onun yaşadığı zorlukta, onun kendi gücünü hatırlamasını sağlamaktır.

Birini taşımak tutkuyu öldürür, ona eşlik etmek ise tutkuyu diri tutar.

İyileşmeyi ona bırakın: Partnerinizin yaralarını sarmak istiyorsanız, bunu bir

üstünlük kurma aracı olarak değil, bir "onarım süreci" olarak görün.

İyileşme onun sorumluluğundadır; siz sadece o yolda yürürken onun

elini tutan, ama ayağına dolanmayan bir güç olmalısınız.

Denge noktası: Tutku, partnerinizin sizin korumanıza ihtiyaç duyan bir varlık

değil, kendi ayakları üzerinde durabilen bir birey olduğunu kabulettiğinizde alevlenir. Destek verirken ona "sana ihtiyacın olan her şeyi

veririm" değil, "senin kendi gücüne olan inancına güveniyorum"

mesajını verdiğinizde, aradaki o soğuk merhamet duvarı yıkılır.

Yanılsamanın Sonu

İnsanlar, merhameti tutkuyla karıştırarak aslında kendi içsel boşluklarını

kapatmaya çalışıyorlar. "Onu kurtarırsam bana ait olur" yanılgısı, en büyük

narsisist tuzaklardan biridir. Ancak unutulmamalıdır ki; birini onararak elde

ettiğiniz şey, bir insan değil, sizin kendi merhametinize bağımlı kılmış

olduğunuz bir gölgedir.

Tutku, ancak iki eşitin çarpışmasıyla alevlenir. İki kişinin birbirinin yaralarını

sarması değil, birbirinin gücünü ve cesaretini talep etmesiyle yaşanır.

Merhametin olduğu yerde saygı yozlaşır, saygının olmadığı yerde ise tutku

barınamaz.

Sonuç nettir: Birine acıdığınız an, onu arzulamayı bırakın. Çünkü acıdığınız

birine duyduğunuz şey, tutkunun o yakıcı, baş döndürücü ve eşitlikçi enerjisi

değil; sadece kendi vicdanınızın konforunu sağlama çabanızdır. Tutku,

acımanın bittiği, saygının başladığı yerde başlar.

Yazar Hakkında:

Aycan Kılıç, sosyoloji altyapısını, adli psikoloji ve aile danışmanlığı alanındaki

uzmanlığıyla birleştirerek bütüncül bir yaklaşımla destek sunmaktadır. Modern terapi

yöntemlerini kullanarak bireysel süreçleri ve ilişki dinamiklerini bilimsel bir çerçevede ele

alan Kılıç, danışanların yaşam kalitelerini artırmak ve duygusal dengeyi güçlendirmek için

profesyonel rehberlik sunmaktadır.

İletişim: @uzm.aycanklc